Fouten maken tijdens het rijexamen is menselijk — het gaat erom hoe je ermee omgaat.
Vlak voor het praktijkexamen hoor ik als rijinstructeur in Eindhoven steeds dezelfde vragen: "Mag ik één fout maken?", "Zak ik als ik de motor laat afslaan?" of "Hoeveel fouten zijn er toegestaan?" Die onzekerheid zorgt er regelmatig voor dat leerlingen zich tijdens het examen meer richten op het vermijden van fouten dan op veilig rijden. Dat is jammer — want het praktijkexamen draait niet om perfectie.
Het gaat erom dat je laat zien dat je zelfstandig en veilig aan het verkeer kunt deelnemen. In dit artikel leg ik precies uit hoe het CBR beoordeelt, welke fouten wel en niet meetellen en hoe je met de juiste instelling je slagingskans vergroot.
Hoe beoordeelt het CBR jouw examen?
Het CBR werkt niet met een puntensysteem waarbij je na een bepaald aantal fouten automatisch zakt. De examinator beoordeelt het geheel van jouw rijprestatie. De centrale vraag is altijd dezelfde:
Tijdens het examen wordt onder andere gekeken naar verkeersinzicht, kijkgedrag, voorrang verlenen, snelheidsaanpassing, positie op de weg, voertuigbeheersing, zelfstandigheid, veiligheid en milieubewust rijden. Al die onderdelen samen vormen de beoordeling — niet één losse fout.
Wil je meer weten over hoe examinatoren precies te werk gaan? Lees dan ook ons artikel over wat een examinator écht beoordeelt tijdens het praktijkexamen.
Welke fouten zijn toegestaan?
Veel leerlingen zijn verbaasd hoeveel kleine foutjes tijdens een examen geen probleem zijn. Niemand verwacht dat je perfect rijdt — zelfs ervaren automobilisten maken dagelijks kleine foutjes. Voorbeelden van fouten die vaak niet direct tot een onvoldoende leiden:
- De motor één keer laten afslaan
- Een keer verkeerd schakelen
- Een afslag missen
- Iets te voorzichtig rijden
- Een kleine stuurcorrectie tijdens het parkeren
- Kort twijfelen bij een verkeerssituatie
- Een instructie verkeerd begrijpen
Het belangrijkste is hoe je daarna handelt. Stel dat je tijdens het examen in Eindhoven op de rondweg een afslag mist — dat is meestal geen probleem. De examinator kijkt vooral of je rustig blijft en veilig verder rijdt. Wat examinatoren juist waarderen, is dat je een fout herkent en deze veilig oplost.
Welke fouten kunnen je het examen kosten?
Hoewel kleine fouten vaak geen groot probleem zijn, bestaan er ook ernstige fouten die zwaar meetellen. Deze fouten hebben direct invloed op de verkeersveiligheid — en veiligheid staat altijd bovenaan bij het CBR.
- Geen voorrang verlenen terwijl dat wel moet
- Door rood licht rijden
- Een fietser of voetganger over het hoofd zien
- Gevaarlijk invoegen
- Te laat reageren op verkeerssituaties
- Onvoldoende spiegelen voor het afslaan of wisselen van rijstrook
- Een stopbord negeren
- Forse snelheidsovertredingen
In sommige gevallen kan één ernstige fout al voldoende zijn voor een onvoldoende. Denk aan een situatie op de Vestdijk of de Kennedylaan in Eindhoven, waar veel fietsers rijden. Wanneer je een fietser over het hoofd ziet en daardoor een gevaarlijke situatie ontstaat, weegt de examinator dit zwaar mee. Lees ook ons artikel over waarom goede bestuurders toch voor hun rijexamen zakken voor herkenbare voorbeelden.
Waar letten examinatoren écht op?
Veel leerlingen denken dat examinatoren vooral zoeken naar fouten. In werkelijkheid kijken zij naar jouw geschiktheid als zelfstandig bestuurder. Vier onderdelen zijn hierbij het meest doorslaggevend:
Kijkgedrag
Goed kijken is misschien wel het belangrijkste onderdeel van veilig rijden. Examinatoren letten op spiegelgebruik, schoudercontroles, ver vooruit kijken en tijdig observeren van kruispunten en zijwegen. Wanneer jouw kijkgedrag consequent goed is, straal je controle en verkeersinzicht uit. Heb je hier moeite mee? Vraag je instructeur om extra aandacht voor observatietechnieken tijdens de rijlessen.
Verkeersinzicht
Kun jij verkeerssituaties op tijd herkennen en voorspellen wat andere weggebruikers gaan doen? Bij drukke kruispunten in Eindhoven moet je vaak meerdere verkeersdeelnemers tegelijk observeren. Wie vooruit denkt, maakt doorgaans minder fouten en rijdt rustiger examen.
Zelfstandigheid
Je hoeft niet perfect te rijden, maar je moet wel zelfstandig beslissingen kunnen nemen. Twijfel kan soms gevaarlijker zijn dan een kleine fout. Een examinator ziet liever een kandidaat die duidelijk kiest dan iemand die voortdurend onzeker reageert. Leer meer over hoe je omgaat met faalangst bij het rijexamen.
Doorstroming
Te langzaam rijden kan eveneens problemen opleveren. Sommige leerlingen worden zo voorzichtig dat ze het verkeer hinderen. Een examinator verwacht dat je meebeweegt met de verkeersstroom wanneer dat veilig mogelijk is.
Veelgemaakte fouten bij leerlingen tijdens het rijexamen
Na jaren lesgeven in Eindhoven zie ik bepaalde fouten steeds terugkomen. Herken jij jezelf in een van deze punten? Dan weet je waar je extra op moet oefenen.
Onvoldoende spiegelen
Veel leerlingen kijken wel, maar niet vaak genoeg — en niet zichtbaar genoeg. Vooral vóór het afslaan, inhalen, invoegen en wisselen van rijstrook is consequent spiegelgebruik essentieel. Maak je hoofdbeweging bewust zichtbaar voor de examinator.
Te laat schakelen
Onder examendruk vergeten leerlingen soms op tijd terug te schakelen. Eén keer is geen ramp, maar structureel verkeerde versnellingen gebruiken laat een minder goede indruk achter.
Voorrangssituaties verkeerd inschatten
Bij complexe kruispunten ontstaan regelmatig fouten doordat leerlingen niet tijdig herkennen wie voorrang heeft. Oefen dit bewust, ook in rustige woonwijken waar voorrang van rechts geldt.
In paniek raken na een foutje
Sommige kandidaten raken zo gefocust op een kleine fout dat ze daarna juist meer fouten maken. Het examen wordt als geheel beoordeeld. Één klein foutje bepaalt meestal niet de uitslag — jouw reactie daarna wel.
Onvoldoende vooruit kijken
Leerlingen kijken soms te dicht voor de auto, waardoor ze later reageren op verkeerslichten, fietsers en veranderingen in het verkeer. Oefen bewust om verder vooruit te kijken — dit maakt je rijgedrag vloeiender en veiliger.
Praktijkvoorbeelden uit Eindhoven
Eindhoven kent verkeerssituaties die regelmatig terugkomen tijdens rijexamens. Een goede voorbereiding op lokale omstandigheden maakt een groot verschil.
Drukke fietsroutes
Eindhoven is een echte fietsstad. Rondom het centrum, de TU/e en Strijp-S kom je veel fietsers tegen. Examinatoren letten hier sterk op jouw observatievermogen en anticipatie. Eén gemiste fietser kan zwaar meewegen.
Turborotondes
In en rondom Eindhoven liggen verschillende turborotondes. Je moet hier vooraf de juiste rijstrook kiezen. Een verkeerde rijstrook kiezen is niet altijd fataal, zolang je veilig blijft rijden en niet plotseling van rijstrook wisselt.
De Ring van Eindhoven
Op de rondweg wordt gekeken naar hoe je omgaat met snelheidswisselingen, druk verkeer, invoegende voertuigen en verkeerslichten. Hier wordt sterk beoordeeld op verkeersinzicht en anticiperen. Bij Rijschool Feka rijden we standaard door deze gebieden zodat je goed voorbereid bent.
Woonwijken
In wijken zoals Woensel, Tongelre en Gestel wordt gelet op snelheid, voorrang van rechts, kwetsbare weggebruikers en parkeermanoeuvres. Juist in deze relatief rustige gebieden worden veel kleine fouten gemaakt — onderschat ze niet.
Praktische tips om te slagen voor je rijexamen
- Focus op veiligheid, niet op perfectie. Probeer niet foutloos te rijden — richt je op veilig rijden. Dat is waar het examen om draait.
- Blijf rijden na een fout. Denk je dat je een fout hebt gemaakt? Laat die gedachte los en ga verder. Veel leerlingen die slagen, dachten tijdens het examen dat ze gezakt waren.
- Kijk zichtbaar. Maak je spiegelcontroles en schoudercontroles bewust zichtbaar. Een examinator moet kunnen zien dat je actief observeert.
- Oefen moeilijke situaties extra. Vraag je rijinstructeur om extra aandacht voor rotondes, invoegen, snelwegen, voorrangssituaties en drukke stadsgebieden.
- Rijd in uiteenlopende situaties. Leerlingen die niet alleen examenroutes oefenen maar ook in onbekende situaties rijden, voelen zich tijdens het examen veel zekerder.
- Vertrouw op je opleiding. Wanneer je rijinstructeur aangeeft dat je examen kunt doen, heb je doorgaans voldoende niveau opgebouwd. Vertrouwen in jezelf is de laatste stap.
Wil je meer weten over hoe je je optimaal voorbereidt? Bekijk onze veelgestelde vragen of lees over onze aanpak bij rijangst en examenstress.
Veelgestelde vragen
Conclusie
De vraag "hoeveel fouten mag je maken tijdens je rijexamen?" heeft geen exact antwoord. Het CBR hanteert geen vast maximum. Wat telt is het totaalbeeld van jouw rijvaardigheid. Kleine foutjes zijn toegestaan en komen regelmatig voor bij kandidaten die gewoon slagen. De examinator kijkt naar veiligheid, verkeersinzicht, zelfstandigheid en verantwoord rijgedrag.
Maak je dus niet druk over elke kleine vergissing. Richt je op veilig rijden, goed kijken en het nemen van verantwoorde beslissingen. Dat zijn de eigenschappen die laten zien dat je klaar bent om zelfstandig de weg op te gaan.